Louis Vuitton przegrał w Sądzie sprawę o znak towarowy szachownicy

Wzór szachownicy – obok monogramów –  jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych oznaczeń Louis Vuitton. Dotąd chroniony był poprzez rejestrację znaków towarowych przedstawiających wzór szachownicy. Wyrokami Sądu Unii Europejskiej z dnia 21 kwietnia 2015 roku (T‑359/12 oraz T‑360/12) znaki towarowe zostały unieważnione.

T-359-12-1

Źródło: InfoCuria – Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości

T-360-12-1

Źródło: InfoCuria – Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości

Przedstawione powyżej znaki towarowe były zarejestrowane dla towarów z klasy 18 – m.in. bagaże, torby i zestawy podróżne, walizy, kosmetyczki, plecaki, torebki, teczki, tornistry szkolne, portfele, parasolki.

Spółka Nanu‑Nana Handelsgesellschaft mbH für Geschenkartikel & Co. KG złożyła wnioski o unieważnienie praw do powyższych znaków towarowych. Wydział Unieważnień wnioski te uwzględnił stwierdzając, że wzór szachownicy jest jednym z najbardziej elementarnych wzorów używanych jako element dekoracyjny. Ponadto sporne znaki towarowe nie odbiegają w sposób znaczący od norm lub zwyczajów branżowych.

Decyzję tę podtrzymała także Izba Odwoławcza uznając, że wzór w szachownicę stanowi podstawowy i przeciętny motyw, na który składają się bardzo proste elementy oraz że motyw ten jest powszechnie używany do celów dekoracyjnych w przypadku różnych towarów, w tym towarów należących do klasy 18.

Louis Vuitton nie udało się obronić rejestracji znaków także w Sądzie Unii Europejskiej.

Strony sporu nie kwestionowały oceny Izby Odwoławczej, iż towary oznaczone spornymi znakami są towarami powszechnego użytku, w związku z czym właściwy krąg odbiorców stanowią przeciętni konsumenci w Unii, których uważa się za właściwie poinformowanych oraz dostatecznie uważnych i rozsądnych. Sąd podzielił także pogląd, że z opisu rozpatrywanych towarów nie wynika, iż chodzi o towary luksusowe czy o towary tak wyszukane lub tak drogie, że właściwy krąg odbiorców mógłby być w odniesieniu do nich szczególnie uważny. Pogląd ten można uznać za kontrowersyjny, nie był jednak kwestionowany przez strony w trakcie postępowania.

Sąd zwrócił uwagę, że sporny znak towarowy jest tworzony przez symetryczny wzór w kwadraty w dwóch zmieniających się na przemian kolorach, który to wzór przyjmuje układ szachownicy. Wewnątrz kwadratów można dostrzec wątkową i łańcuszkową strukturę, która nawiązuje do metody widocznego tkania dwóch przeplatających się nici.

Z jednej strony wzór w szachownicę jest podstawowym i przeciętnym wzorem graficznym. Wzór ten nie zawiera zatem żadnej istotnej zmiany w stosunku do zwykłego przedstawienia szachownicy i odpowiada tradycyjnemu modelowi takiego wzoru. Sporny wzór nie odbiega od normy ani od zwyczajów branżowych, stanowi motyw, który zawsze istniał i był wykorzystywany w branży sztuki dekoracyjnej. Z drugiej strony wątkowy i łańcuszkowy wzór, który zawarto w każdym z kwadratów szachownicy, odpowiada zamierzonemu wizualnemu efektowi przeplatania się dwóch różnych materiałów, bez względu na ich rodzaj (wełna, jedwab, skóra itd.), co jest zatem typowe w wypadku towarów należących do klasy 18. Z graficznego punktu widzenia przedstawienie szachownicy o zmieniających się na przemian kolorach oraz wrażenie przeplatania się nici nie zawierają żadnej istotnej zmiany w stosunku do zwykłego przedstawienia takich towarów, w związku z czym docelowy krąg odbiorców będzie w rzeczywistości postrzegał wyłącznie przeciętny i powszechny wzór.

W tej sprawie istotnym wątkiem mogłoby być ewentualne uzyskanie przez znaki wtórnej zdolności odróżniającej na skutek ich używania. Jednakże w piśmie procesowym Louis Vuitton wyjaśnił, że „nigdy nie twierdził, iż sporny znak towarowy uzyskał charakter odróżniający w następstwie używania” i „zawsze utrzymywał, iż szachownica jest samoistnie odróżniająca, oraz wyłącznie zwracał uwagę na fakt, iż taki charakter odróżniający został wzmocniony poprzez intensywne używanie przez prawie 15 lat”.

Skoro Sąd uznał, że sporne znaki nie mają charakteru odróżniającego w ogóle (a więc w żadnym z państw Unii), to aby wykazać, że znaki uzyskały wtórną zdolność odróżniającą na skutek ich używania konieczne było przedstawienie dowodów uzyskania charakteru odróżniającego przez znaki w odniesieniu do każdego z państw członkowskich Unii. To Louis Vuitton jako skarżący powinien wykazać uzyskanie charakteru odróżniającego w następstwie używania znaków w całej Unii Europejskiej, czego nie uczynił.

Sprawa ta jest jedną z wielu, które dotykają problemów monopolizowania wzorów w modzie. Omawiane wzory szachownicy zostały zarejestrowane nie jako wzory przemysłowe, ale jako znaki towarowe, co teoretycznie mogłoby oznaczać ich wieczną ochronę. Gdyby znaki towarowe nie zostały unieważnione, Louis Vuitton mógłby się sprzeciwiać używaniu znaku szachownicy (identycznego lub podobnego) przez inne podmioty oraz dochodzić od nich roszczeń finansowych.

Reklamy