Szybsza procedura niszczenia towarów podrobionych lub pirackich w małych przesyłkach

Od nowego roku wejdą w życie nowe przepisy unijne dotyczące walki z podróbkami – od 1 stycznia 2014 roku zacznie bowiem obowiązywać rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 608/2013 w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej przez organy celne oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1383/2003.

Jedną ze zmian jest wprowadzenie szczególnej, szybszej procedury niszczenia towarów podrobionych i pirackich w małych przesyłkach. Ma ona na celu ograniczenie obciążeń i kosztów po stronie uprawnionych z praw własności intelektualnej. Nie będą oni musieli wyrażać za każdym razem zgody na zniszczenie zawartości przesyłki, wystarczy, że złożą takie żądanie we wniosku. Organy celne mają natomiast prawo żądania zwrotu kosztów związanych ze zniszczeniem towarów od wnioskodawcy, czyli od uprawnionego do praw własności intelektualnej.

Definicja praw własności intelektualnej z Rozporządzenia jest bardzo szeroka i obejmuje między innymi: znaki towarowe, wzory, prawa autorskie lub pokrewne, patenty, czy nazwy handlowe.

Towary podrobione oznaczają:

  • towary będące przedmiotem działania naruszającego znak towarowy w państwie członkowskim, w którym zostały ujawnione i opatrzone bez zezwolenia znakiem, który jest identyczny ze znakiem towarowym ważnie zarejestrowanym w odniesieniu do towarów tego samego rodzaju lub którego istotnych cech nie można odróżnić od cech takiego znaku towarowego;
  • towary będące przedmiotem działania naruszającego oznaczenie geograficzne w państwie członkowskim, w którym zostały ujawnione, i opatrzone bądź opisane nazwą lub terminem, które są chronione w odniesieniu do tego oznaczenia geograficznego;
  • jakiekolwiek opakowanie, etykieta, naklejka, broszura, instrukcja obsługi, dokument gwarancji lub inny podobny artykuł, nawet jeśli przedstawione odrębnie, które są przedmiotem działania naruszającego znak towarowy lub oznaczenie geograficzne, na których widnieje znak, nazwa bądź termin identyczne z ważnie zarejestrowanym znakiem towarowym lub chronionym oznaczeniem geograficznym, których istotnych cech nie można odróżnić od cech takiego znaku towarowego lub oznaczenia geograficznego i które można wykorzystać do tego samego rodzaju towarów jak te, dla których zarejestrowano znak towarowy lub oznaczenie geograficzne.

Towary pirackie oznaczają towary będące przedmiotem działania naruszającego prawo autorskie lub prawo pokrewne lub wzór w państwie członkowskim, w którym zostały ujawnione, i które są kopią lub zawierają kopię wykonaną bez zgody posiadacza prawa autorskiego lub prawa pokrewnego lub wzoru, lub bez zgody osoby upoważnionej przez tego posiadacza w kraju produkcji.

Natomiast mała przesyłka, do której odnosi się szybsza procedura niszczenia zawartości, to: przesyłka pocztowa lub kurierska:

  • która zawiera nie więcej niż 3 sztuki (np. 3 sztuki perfum czy 2 torebki);

lub

  • której waga brutto wynosi poniżej 2 kg (np. 12 par okularów przeciwsłonecznych czy 7 T-shirtów, o  ile łącznie ważą mniej niż 2 kg).

Procedura w przypadku niszczenia towarów w małych przesyłkach, w odniesieniu do których istnieje podejrzenie, że są towarami podrobionymi lub pirackimi

Jeżeli uprawniony z praw własności intelektualnej wystąpił z wnioskiem o ochronę celną i wyraził zgodę na stosowanie procedury niszczenia podrobionych towarów w małych przesyłkach znajdzie zastosowanie poniższa procedura.  Jeżeli celnicy zatrzymają małą paczkę z towarami podrobionymi lub pirackimi, powiadomią o tym posiadacza towarów w ciągu 1 dnia roboczego od zatrzymania towarów. Powiadomienie takie zawiera informacje o tym, że organy celne zamierzają dokonać zniszczenia towarów oraz o prawach przysługujących posiadaczowi towarów. Posiadacz towarów ma 10 dni roboczych od powiadomienia na przedstawienie swojego stanowiska. Jeżeli wyrazi zgodę na zniszczenie towarów lub nie wyrazi sprzeciwu, organy celne mogą dokonać zniszczenia towarów.

Jeśli posiadacz towarów nie potwierdzi swojej zgody na zniszczenie towarów i w przypadku gdy organy celne nie uznają, że milczenie oznacza zgodę, organy celne niezwłocznie powiadomią uprawnionego (np. do znaku towarowego, którym są opatrzone zatrzymane towary) o tym fakcie oraz o ilości i charakterze towarów. W stosownych przypadkach organy celne przekazują ilustracje tych towarów. Organy celne informują również na żądanie uprawnionego o nazwiskach i adresach odbiorcy, wysyłającego oraz zgłaszającego lub posiadacza towarów, o procedurze celnej, a także o źródle, pochodzeniu i miejscu przeznaczenia towarów, które zatrzymano.

W terminie 10 dni roboczych od powyższego powiadomienia przez organy celne, uprawniony może wszcząć postępowanie w celu ustalenia, czy prawo własności intelektualnej zostało naruszone i powiadomić o tym organ celny. Jeżeli nie skorzysta z tego prawa, organy celne zwalniają towary lub kończą ich zatrzymanie niezwłocznie po dopełnieniu wszystkich formalności celnych.

Praktyka pokaże, na ile powyższa procedura będzie skuteczna w walce z towarami podrobionymi i pirackimi, przesyłanymi w małych ilościach, a w szczególności czy definicja „małej przesyłki” odpowiada realiom. Jeśli definicja okaże się niepraktyczna lub doprowadzi do obchodzenia procedury, Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów zmieniających ilości (3 sztuk lub do 2 kg) w definicji małych przesyłek.